Theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 (chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2022), Giấy phép môi trường (GPMT) là văn bản pháp lý bắt buộc thay thế cho hàng loạt các thủ tục môi trường trước đây (như Xóa bỏ Báo cáo đánh giá tác động môi trường ĐTM, Giấy phép xả thải, Sổ chủ nguồn thải chất thải nguy hại…).

Việc xác định doanh nghiệp của mình có thuộc nhóm phải làm Giấy phép môi trường hay không là bước vô cùng quan trọng giúp chủ đầu tư tuân thủ đúng pháp luật và tránh các rủi ro bị xử phạt hành chính lên tới hàng trăm triệu đồng.

1. Đối tượng bắt buộc phải có Giấy phép môi trường

Căn cứ theo Điều 39 Luật Bảo vệ Môi trường 2020, các đối tượng sau đây bắt buộc phải thực hiện xin cấp Giấy phép môi trường trước khi đi vào hoạt động chính thức hoặc điều chỉnh dự án:

Group 1: Dự án đầu tư nhóm I, nhóm II và nhóm III

Dự án đầu tư có phát sinh chất thải (nước thải, khí thải, bụi, chất thải nguy hại…) xả ra ngoài môi trường hoặc quản lý chất thải nguy hại phải được cấp GPMT, cụ thể:

• Dự án nhóm I (Nguy cơ tác động xấu đến môi trường cao): Các nhà máy quy mô lớn như luyện kim, nấu đúc nhôm/thép tái chế, sản xuất hóa chất, chế biến khoáng sản, dệt nhuộm, nhiệt điện…

• Dự án nhóm II (Có nguy cơ tác động xấu đến môi trường): Cơ sở sản xuất viên nén gỗ, chế biến gỗ, nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, xưởng cơ khí chế tạo…

• Dự án nhóm III (Ít có nguy cơ tác động xấu đến môi trường): Các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ nhưng có phát sinh nước thải công nghiệp hoặc khí thải bắt buộc phải qua hệ thống xử lý.

Group 2: Dự án/Cơ sở đang hoạt động trước ngày 01/01/2022

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đã đi vào hoạt động chính thức trước ngày Luật BVMT 2020 có hiệu lực nhưng có tiêu chí về môi trường tương đương nhóm I, II, III thì bắt buộc phải hoàn thiện thủ tục xin cấp Giấy phép môi trường theo lộ trình quy định.

2. Các trường hợp được MIỄN Giấy phép môi trường

Doanh nghiệp sẽ KHÔNG phải làm Giấy phép môi trường nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Dự án đầu tư công nhật, dự án thuộc bí mật quốc phòng, an ninh.

• Dự án đầu tư thuộc Nhóm IV (Dự án không có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, không phát sinh chất thải hoặc chỉ phát sinh chất thải sinh hoạt quy mô nhỏ dưới mức phải quản lý).

• Các cơ sở dịch vụ đơn thuần như: Văn phòng làm việc, cửa hàng bán lẻ, thương mại dịch vụ không phát sinh nước thải công nghiệp hay khí thải độc hại.

3. Thời điểm doanh nghiệp phải đăng ký và nộp hồ sơ GPMT

Thời điểm nộp hồ sơ xin cấp Giấy phép môi trường tùy thuộc vào tình trạng hiện tại của dự án:

1. Đối với dự án đầu tư mới thuộc diện phải ĐTM (Đánh giá tác động môi trường): Phải có Giấy phép môi trường trước khi vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải.

2. Đối với dự án đầu tư mới không thuộc diện ĐTM: Phải có Giấy phép môi trường trước khi được cơ quan nhà nước ban hành văn bản chấp thuận/phê duyệt.

3. Đối với cơ sở đang hoạt động: Phải hoàn thành thủ tục xin cấp GPMT trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày Luật BVMT 2020 có hiệu lực (tức trước ngày 31/12/2024) hoặc trước khi hết hạn các giấy phép thành phần cũ (Giấy phép xả thải, Xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường…).

4. Mức phạt nếu doanh nghiệp không có Giấy phép môi trường

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường:

• Hành vi không có Giấy phép môi trường đối với dự án thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND cấp tỉnh hoặc Bộ Tài nguyên & Môi trường có thể bị phạt tiền từ 300.000.000 VNĐ đến 1.000.000.000 VNĐ.

• Hình phạt bổ sung: Đình chỉ hoạt động nguồn phát sinh chất thải hoặc đình chỉ toàn bộ hoạt động của cơ sở từ 03 tháng đến 12 tháng.